Europejski przemysł chemiczny zmaga się ze strukturalnym kryzysem i wysokimi kosztami energii, co zmusza globalne koncerny do przenoszenia produkcji poza Europę. Odpowiedzią na spowolnienie rynku staje się geograficzna dywersyfikacja zakładów oraz skrócenie łańcuchów dostaw. Strategię tę pomyślnie wdraża Grupa Selena, osiągając w I półroczu 2026 roku wzrost zysku netto o 34,9%.
Europejski przemysł chemiczny jest dziś w fazie, w której coraz trudniej mówić wyłącznie o cyklicznym spowolnieniu. Dane CEFIC za I półrocze 2026 roku sugerują wprawdzie niewielką poprawę warunków rynkowych, ale jednocześnie wskazują na utrzymujące się problemy strukturalne: słaby popyt czy wykorzystanie mocy produkcyjnych na poziomie zaledwie 75 proc. Do tego dochodzi duża dysproporcja wolumenu produkcji w poszczególnych krajach. O ile w niektórych krajach – jak w Polsce – produkcja w pierwszych sześciu miesiącach utrzymywała się na stabilnym poziomie, o tyle w części kluczowych krajów, m.in. Niemczech, Włoszech czy Holandii nadal pozostawała w trendzie spadkowym.
CEFIC zwraca też uwagę na drastycznie rosnącą różnicę kosztów energii między Europą a Stanami Zjednoczonymi. W efekcie koszt energii przestaje być tylko jednym z elementów rachunku ekonomicznego przedsiębiorstwa, a coraz częściej zaczyna decydować o tym, gdzie opłaca się produkować.
Dobrze obrazuje to ogłoszona końcem września decyzja zarządu INEOS – jednego z największych prywatnych koncernów chemicznych na świecie, którego podstawowe półprodukty są wykorzystywane m.in. w farmacji, produkcji żywności, odzieży, kosmetyków, detergentów czy materiałów budowlanych. Firma zdecydowała o wstrzymaniu produkcji w trzech zakładach chemicznych w Hull, a jako powód podała wprost ogromne koszty europejskiego gazu, pozostające w zasadniczej dysproporcji względem kosztów energii dla przemysłu w USA czy Chinach. Przykład INEOS pokazuje, że wysokie ceny energii w Europie bezpośrednio osłabiają konkurencyjność całego modelu przemysłowego i mogą prowadzić do ograniczania lub przenoszenia produkcji.
W takich warunkach firmy działające globalnie muszą inaczej myśleć o bezpieczeństwie i odporności biznesu, które zagwarantować może dywersyfikacja geograficzna – zarówno rynków, jak i miejsc produkcji. Produkowanie bliżej odbiorcy pozwala ograniczać ryzyka związane z kosztami transportu, zaburzeniami łańcuchów dostaw, geopolityką, a także różnicami w kosztach energii właśnie. Grupa Selena obserwując strukturalne zmiany sektorowe, od kilku już lat podąża ścieżką rozproszonej bazy produkcyjnej. Przykłady? Nasze inwestycje z zeszłego i początku tego roku – zakup francuskiego dystrybutora ACDIS, przejęcie 66 proc. udziałów portugalskiego producenta płyt warstwowych Gruppo IGM, czy wreszcie budowa drugiego zakładu produkcyjnego w Kazachstanie.
To właśnie takie decyzje na poziomie zarządczym pozwoliły nam sprawnie reagować na zmiany cen energii, popytu czy zakłócenia w handlu i w efekcie osiągnąć dobre wyniki. Pomimo trudnego otoczenia rynkowego w I półroczu 2026 roku spółka zwiększyła zysk netto z działalności kontynuowanej o 34,9 proc. r/r, do 58,3 mln zł, a EBIT wzrósł o ponad 12 proc., do 93,1 mln zł.
Jeśli myślimy jednak szerszej – o odbiciu całej branży – europejski przemysł potrzebuje dziś nie tylko odbudowy popytu, ale przede wszystkim warunków, które pozwolą mu ponownie konkurować kosztowo. W przeciwnym razie ryzykujemy sytuację, w której produkcja będzie stopniowo przesuwać się do regionów oferujących niższe koszty energii, a Europa zamiast wzmacniać własne kompetencje przemysłowe będzie coraz częściej importować produkty, które mogłyby powstawać lokalnie.
